VIỆN KIỂM NGHIỆM AN TOÀN VỆ SINH THỰC PHẨM QUỐC GIA

Từ ngày 9-10/4/2026, Viện Kiểm nghiệm an toàn vệ sinh thực phẩm quốc gia – Bộ Y tế đã tham gia Kỳ họp lần thứ 28 của Ủy ban Phòng Kiểm nghiệm Thực phẩm ASEAN (Meeting of the Asean Food Testing Laboratory Committee – AFTLC) theo hình thức trực tuyến. Kỳ họp có sự tham dự của các quốc gia thành viên ASEAN và Ban Thư ký ASEAN, được chủ trì bởi bà Laila Rabaah Ahmad Suhaimi, Phó Giám đốc Chi nhánh Phòng thí nghiệm, Chương trình Chất lượng và an toàn Thực phẩm, Bộ Y tế Malaysia.

Hình 1. Hình ảnh đại biểu tham gia cuộc họp

Tại kỳ họp, các đại biểu đã tập trung trao đổi về những nhiệm vụ trọng tâm của AFTLC trong giai đoạn 2026–2030. Trong đó, nội dung được quan tâm hàng đầu là việc xây dựng Cơ chế hài hòa hóa phương pháp phân tích trong lĩnh vực kiểm nghiệm thực phẩm, nhằm hỗ trợ mục tiêu giảm rào cản kỹ thuật thương mại trong lĩnh vực thực phẩm chế biến sẵn tại ASEAN do Singapore làm đầu mối, đồng thời thống nhất lộ trình tiếp tục hoàn thiện dự thảo trong năm 2026 để trình xem xét tại kỳ họp AFTLC lần thứ 29. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm tăng cường tính nhất quán, khả năng so sánh và công nhận lẫn nhau về kết quả thử nghiệm giữa các quốc gia thành viên.

Bên cạnh đó, việc đánh giá hiệu quả hoạt động của các phòng thử nghiệm tham chiếu ASEAN (ASEAN Reference Food Laboratories – AFRLs) trong khuôn khổ hỗ trợ hội nhập thị trường và loại bỏ rào cản thương mại là chủ đề nóng được thảo luận. Các nước thành viên đã thống nhất phân công Myanmar làm đầu mối, xây dựng “Đề cương đánh giá hiệu quả các AFRLs” hiện có; và Việt Nam được phân công vai trò đầu mối trong hoạt động “Rà soát và cải tiến cơ chế đánh giá định kỳ hiệu quả của AFRLs”.

Một nội dung đáng chú ý khác của kỳ họp là cập nhật tiến độ tái đánh giá 5 năm đối với các AFRL về kim loại nặng tại Thái Lan, AFRL về thực phẩm biến đổi gen tại Malaysia và AFRL về vi sinh tại Việt Nam; đồng thời ghi nhận việc lựa chọn và chỉ định chuyên gia, xác nhận tham gia và kế hoạch triển khai đánh giá trong thời gian tới; đồng thời các đại biểu cũng xem xét đề xuất mở rộng phạm vi hoạt động của AFRL về độc tố vi nấm và dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, tiếp tục xin ý kiến hướng dẫn trước khi triển khai bước tiếp theo.

Hình 2. Tập san AFTLC số 6 do Viện Kiểm nghiệm an toàn vệ sinh thực phẩm quốc gia đầu mối soạn thảo

Đối với hoạt động truyền thông, Viện Kiểm nghiệm an toàn vệ sinh thực phẩm quốc gia là đầu mối soạn thảo Tập san AFTLC số 6 và được chấp thuận phát hành sau khi kỳ họp kết thúc. Tập san được cấu trúc thành một số phần chính. Nội dung sẽ bao gồm báo cáo từ Kỳ họp AFTLC lần thứ 24 đến lần thứ 26, các điểm nổi bật từ AFRL phụ gia thực phẩm và AFRL vi sinh, các hoạt động tăng cường năng lực trong khu vực, cùng với các cập nhật từ các quốc gia thành viên như Philippines, Việt Nam, Brunei và Myanmar. Nội dung này tiếp tục cho thấy sự tham gia chủ động và tích cực của Việt Nam trong các hoạt động chung của AFTLC, không chỉ ở khía cạnh chuyên môn kỹ thuật mà còn trong công tác thông tin, kết nối và chia sẻ kinh nghiệm trong mạng lưới phòng thử nghiệm thực phẩm ASEAN.

Kỳ họp lần thứ 28 của AFTLC đã khép lại trong tinh thần hợp tác, đoàn kết và xây dựng của ASEAN. Các nội dung được thống nhất tại cuộc họp được kỳ vọng sẽ góp phần củng cố hơn nữa vai trò của AFTLC trong thúc đẩy hài hòa phương pháp phân tích, nâng cao hiệu quả hoạt động của các phòng thử nghiệm tham chiếu và hỗ trợ tiến trình hội nhập, thuận lợi hóa thương mại thực phẩm trong khu vực. Theo kế hoạch, kỳ họp AFTLC lần thứ 29 sẽ được dự kiến tổ chức vào tháng 11/2026 tại Brunei.

Viện Kiểm nghiệm an toàn vệ sinh thực phẩm quốc gia đã tham gia AFTLC với tư cách là Trưởng đoàn Việt Nam từ năm 2010 và đạt được nhiều bước tiến đáng kể, bao gồm việc nâng cao năng lực kiểm nghiệm và đánh giá an toàn thực phẩm; không những tham gia nhiều khóa đào tạo và hội thảo chuyên môn, giúp nâng cao trình độ chuyên môn của các cán bộ kiểm nghiệm thực phẩm; mà còn cử chuyên gia tham gia các đoàn đánh giá AFRL. Trong năm 2025, chuyên gia từ Viện Kiểm nghiệm an toàn vệ sinh thực phẩm quốc gia tiếp tục được lựa chọn tham gia đoàn đánh giá tại chỗ đối với AFRL lĩnh vực dư lượng hóa chất bảo vệ thực vật - Singapore (07 - 08/10/2025).

Hình 3. Chuyên gia của Viện tham gia đoàn đánh giá AFRL lĩnh vực dư lượng thuốc bảo vệ thực vật tại Singapore trong năm 2025

Đây là cơ hội để thiết lập và duy trì mối quan hệ hợp tác chặt chẽ với các phòng thí nghiệm và tổ chức quốc tế, góp phần vào việc chia sẻ kiến thức và kinh nghiệm trong lĩnh vực an toàn thực phẩm. Những thành tựu này đã và đang góp phần nâng cao uy tín của Việt Nam về lĩnh vực an toàn thực phẩm, đảm bảo sức khỏe cộng đồng và phát triển bền vững trong khối ASEAN.

Nguyễn Thị Hồng Ngọc - Khoa Đảm bảo chất lượng

Viện Kiểm nghiệm an toàn vệ sinh thực phẩm quốc gia