VIỆN KIỂM NGHIỆM AN TOÀN VỆ SINH THỰC PHẨM QUỐC GIA

Từ ngày 03 đến ngày 04 tháng 11 năm 2026, Hội nghị Ủy ban các phòng thử nghiệm thực phẩm ASEAN (AFTLC) lần thứ 29 đã diễn ra tại thủ đô Bandar Seri Begawan, Brunei Darussalam. Đoàn đại biểu Việt Nam có sự tham gia của Viện Kiểm nghiệm an toàn vệ sinh thực phẩm quốc gia (NIFC), Bộ Y tế và QUATEST 3, Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng, Bộ Khoa học Công nghệ đã đóng góp nhiều nội dung quan trọng nhằm nâng cao năng lực kiểm nghiệm, hướng tới hài hòa kiểm nghiệm thực phẩm khu vực ASEAN.

Hội nghị AFTLC 29 có sự tham gia của các đại biểu đại diện cho 10 quốc gia thành viên ASEAN (Brunei Darussalam, Campuchia, Indonesia, Malaysia, Myanmar, Philippines, Singapore, Thái Lan, Đông Timor, Việt Nam) và Ban Thư ký ASEAN (ASEC). Sự kiện đánh dấu bước phát triển mới trong chuỗi hợp tác kỹ thuật kiểm nghiệm thực phẩm thuộc Nhóm công tác ASEAN về Thực phẩm chế biến (PFPWG) và Ủy ban Tư vấn ASEAN về Tiêu chuẩn và Chất lượng (ACCSQ).

Các đại biểu tham dự Hội nghị AFTLC 29

Tại phiên khai mạc, Hội nghị đã chứng kiến Lễ chuyển giao vai trò Chủ tịch AFTLC từ Malaysia (Bà Laila Rabaah Ahmad Suhaimi) sang Myanmar (Ông Han Min Ohn) và vai trò Phó Chủ tịch sang Philippines (Bà Diana G. Micua). Hội nghị đã ghi nhận và đánh giá cao những đóng góp xuất sắc của Malaysia với vai trò Chủ tịch trong nhiệm kỳ vừa qua đối với việc thúc đẩy các chương trình nâng cao năng lực hệ thống phòng thử nghiệm tham chiếu khu vực.

Một trong những trọng tâm hàng đầu của Đoàn đại biểu Việt Nam tại AFTLC 29 là bảo vệ và trình bày dự thảo nâng cấp của sáng kiến “Rà soát và cải tiến cơ chế đánh giá định kỳ hiệu quả của các Phòng thử nghiệm tham chiếu thực phẩm ASEAN” thuộc Kế hoạch làm việc PFPWG giai đoạn 2026–2030. Việt Nam với vai trò chủ trì, hợp tác cùng Indonesia đã chuẩn bị và trình bày bản thảo đề xuất, trên cơ sở tích hợp đầy đủ các ý kiến đóng góp của các nước thành viên. Hội nghị đã thống nhất thông qua bản thảo đề xuất để đệ trình lên Hội nghị PFPWG lần thứ 43 chính thức phê chuẩn.

Đoàn đại biểu Việt Nam do PGS. TS. Trần Cao Sơn làm trưởng đoàn tham dự hội nghị

Tại Hội nghị AFTLC 29, vai trò chuyên môn và năng lực kỹ thuật của Viện Kiểm nghiệm an toàn vệ sinh thực phẩm quốc gia (NIFC) cùng các đơn vị kiểm nghiệm hàng đầu của Việt Nam tiếp tục được khẳng định qua những kết quả hoạt động cụ thể và thiết thực. Trong báo cáo hoạt động hàng năm của AFRL Độc tố vi nấm (SFA, Singapore), Hội nghị đã ghi nhận thành công nổi bật của Khóa tập huấn kỹ thuật chuyên sâu về phân tích Độc tố vi nấm do NIFC đăng cai tổ chức tại Hà Nội từ ngày 12-15/5/2026. Khóa đào tạo nằm trong khuôn khổ Dự án Hợp tác AFTLC-PTB, thu hút 10 chuyên gia kỹ thuật đến từ 4 quốc gia thuộc Sáng kiến Liên kết ASEAN - IAI (Campuchia, Lào, Myanmar và Việt Nam). Với hạ tầng phòng thí nghiệm hiện đại và đội ngũ giảng viên giàu kinh nghiệm, NIFC đã phối hợp chặt chẽ với các chuyên gia Singapore tổ chức thành công các buổi thực hành chuyên sâu về kỹ thuật xác định đa chỉ tiêu độc tố vi nấm bằng LC-MS/MS, góp phần nâng cao năng lực kiểm nghiệm thực tế cho các phòng thí nghiệm trong khu vực.

Đại diện cho AFRL Vi sinh thực phẩm, Trung tâm Kỹ thuật Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng 3 (QUATEST 3) đã trình bày báo cáo hoạt động năm 2025-2026 và nhận được sự đánh giá rất cao từ Hội nghị qua việc tổ chức Thử nghiệm thành thạo quy mô quốc tế và cung ứng Mẫu chuẩn chứng nhận (CRM). Hiện nay, QUATEST 3 đang trong quá trình đánh giá lại 5 năm, dự kiến diễn ra vào đầu năm 2027.  

Hội nghị AFTLC 29 đã thảo luận và thống nhất nhiều quyết định quan trọng định hình khung hợp tác kiểm nghiệm thực phẩm ASEAN:

- Hội nghị đã chính thức hoàn thiện và thông qua bản thảo cuối cùng của “Cơ chế Hài hòa hóa phương pháp thử đối với thực phẩm và vật liệu tiếp xúc thực phẩm cho thực phẩm Chế biến”.

- Tiếp tục cập nhật phương pháp phân tích đã lạc hậu, bổ sung chỉ tiêu/nền mẫu mới của các AFRL hiện hữu

- Hội nghị đã xem xét báo cáo sơ bộ đợt đánh giá tại chỗ đối với AFRL Kim loại nặng (Thái Lan) và AFRL GMO (Malaysia); báo cáo định kỳ hàng năm của 11 AFRL trong khu vực.

- AFTLC sẽ tổ chức Cuộc họp AFTLC Intersessional trực tuyến vào tuần đầu tiên của tháng 12 năm 2026 để tiếp tục thảo luận các nội dung về hài hòa phương pháp thử và đánh giá lại phòng thử nghiệm tham chiếu ASEAN.

Hội nghị AFTLC lần thứ 29 đã kết thúc thành công với nhiều hoạt động quan trọng qua đó khẳng định uy tín chuyên môn của hệ thống kiểm nghiệm thực phẩm Việt Nam trên trường quốc tế. Trong thời gian tới, Viện Kiểm nghiệm an toàn vệ sinh thực phẩm quốc gia sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Cục An toàn thực phẩm, Ban Thư ký ASEAN và các phòng thử nghiệm tham chiếu trong khu vực để tiếp tục mở rộng các chương trình Thử nghiệm thành thạo (PT), sản xuất Mẫu chuẩn chứng nhận (CRM), chương trình đào tạo quốc tế và tăng cường hợp tác kỹ thuật song phương/đa phương, hỗ trợ nâng cao năng lực cho các nước trong khu vực.

Sự chủ động và đóng góp trách nhiệm của NIFC nói riêng và Việt Nam nói chung tại AFTLC 29 góp phần quan trọng vào mục tiêu chung của ASEAN: xây dựng một hệ thống kiểm nghiệm thực phẩm minh bạch, chuẩn hóa và tin cậy, bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng và tạo thuận lợi tối đa cho thương mại thực phẩm nội khối và quốc tế.

Phòng Khoa học, Đào tạo và Hợp tác quốc tế