VIỆN KIỂM NGHIỆM AN TOÀN VỆ SINH THỰC PHẨM QUỐC GIA

Hướng tới Ngày An toàn thực phẩm thế giới (07/6) với chủ đề “From burden to solutions - Safe food everywhere”, Viện Kiểm nghiệm an toàn vệ sinh thực phẩm quốc gia (NIFC) tiếp tục phát huy vai trò đơn vị kiểm nghiệm tuyến cao nhất của ngành Y tế. Sự bứt phá trong nghiên cứu khoa học, ứng dụng công nghệ tối tân và vị thế điều phối tại các diễn đàn quốc tế là minh chứng cho nỗ lực của NIFC vì sức khỏe cộng đồng và uy tín kỹ thuật của Việt Nam trên trường quốc tế.

An toàn thực phẩm không chỉ liên quan trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng, mà còn là nền tảng quan trọng cho sự phát triển bền vững. Ngày An toàn thực phẩm thế giới năm 2026 kêu gọi chuyển hóa gánh nặng từ sự cố an toàn thực phẩm thành các giải pháp cụ thể, thực tiễn, tiếp cận được cho tất cả mọi người. Trước thách thức từ các mối nguy mới nổi và rào cản kỹ thuật trong thương mại quốc tế, NIFC đã và đang xây dựng “lá chắn khoa học” vững vàng, giúp phát hiện sớm và chính xác các mối nguy trong thực phẩm bằng hệ thống trang thiết bị hiện đại bậc nhất.

Về mặt chuyên môn kỹ thuật, NIFC là phòng thí nghiệm đầu tiên tại Việt Nam được công nhận năng lực xác định độc tố gây nôn cereulide trong sữa bằng kỹ thuật sắc ký lỏng khối phổ hai lần (LC-MS/MS) theo tiêu chuẩn ISO/IEC 17025:2017. Cùng với đó, việc đón nhận đợt đánh giá và công nhận hệ thống GLP-OECD từ Văn phòng Công nhận chất lượng Quốc gia (BoA) đã minh chứng cho năng lực kỹ thuật không chỉ đứng đầu cả nước mà còn hoàn toàn tương thích với các tiêu chuẩn quốc tế nghiêm ngặt. Những giải pháp công nghệ này chính là câu trả lời thực chất cho bài toán làm thế nào để an toàn thực phẩm không còn là gánh nặng mà trở thành nền tảng vững chắc.

Lễ Công bố và trao chứng nhận Công nhận GLP-OECD

Bên cạnh thế mạnh công nghệ, NIFC còn kiến tạo các giải pháp bền vững thông qua hoạt động đánh giá nguy cơ, ứng phó sự cố và đào tạo chuyển giao. NIFC đã chủ trì nghiên cứu cấp Bộ về mức độ phơi nhiễm và nguy cơ sức khỏe của các chất phát sinh trong quá trình chế biến thực phẩm, đồng thời hợp tác với các tổ chức quốc tế như Dự án SAFEGRO (Canada) trong đánh giá nguy cơ nhiễm Salmonella và Histamine, cũng như với Viện Nghiên cứu chăn nuôi quốc tế (ILRI) trong ứng dụng đánh giá nguy cơ hóa học và vi sinh. Đặc biệt, năng lực này được chuyển hóa thành hành động thực tiễn thông qua hội thảo tập huấn ứng phó sự cố thực phẩm liên ngành theo quy trình FIORP tiên tiến. Với trách nhiệm của đơn vị đầu ngành, NIFC đã nhanh chóng tổ chức các khóa đào tạo chuyển giao quy trình phân tích độc tố cereulide cho các đơn vị kiểm nghiệm toàn quốc, tập huấn kỹ thuật lấy mẫu điều tra ngộ độc cho Sở Y tế các tỉnh thành, và đặc biệt là chủ trì khóa đào tạo quốc tế về độc tố vi nấm cho các phòng thử nghiệm trong khu vực ASEAN. Từ đó, NIFC không chỉ đưa ra giải pháp mà còn nhân rộng giải pháp một cách bài bản, giúp chuẩn hóa và nâng tầm năng lực kiểm nghiệm cho toàn hệ thống và khu vực.

Hội thảo Đánh giá nguy cơ của một số chất có hại sinh ra trong quá trình chế biến thực phẩm ở Việt Nam

Hội thảo Tham vấn và chia sẻ kết quả đánh giá nguy cơ an toàn thực phẩm

Hội thảo quốc tế Ứng dụng đánh giá nguy cơ hóa học và vi sinh trong đảm bảo an toàn thực phẩm

Hội thảo Xác định nguyên nhân sự cố về an toàn thực phẩm và giám sát vệ sinh thực phẩm

Khóa đào tạo chuyên sâu về phân tích độc tố vi nấm (mycotoxin) trong ngũ cốc cho một số nước trong khu vực ASEAN

Trên phương diện học thuật và công nghệ, NIFC đã triển khai đồng bộ các giải pháp nền tảng nhằm biến nguy cơ thành kiểm soát hữu hiệu. Tạp chí Kiểm nghiệm và An toàn thực phẩm của NIFC chính thức được gia nhập Hệ thống cơ sở dữ liệu tạp chí mở toàn cầu (DOAJ) và đạt Tiêu chuẩn khoa học Việt Nam theo Quyết định số 2244/QĐ-BKHCN ngày 28/4/2026. Việc NIFC tổ chức thành công Hội thảo nâng cao năng lực Tạp chí với sự góp mặt của các giáo sư đầu ngành không chỉ nâng tầm vị thế tri thức khoa học nước nhà mà còn thể hiện khát vọng hội nhập sâu rộng vào các chuẩn mực quốc tế khắt khe như Scopus hay ISI.

Hội thảo Tăng cường năng lực, nâng cao chất lượng Tạp chí Kiểm nghiệm và An toàn thực phẩm

Trên bình diện quốc tế, NIFC đã khẳng định tiếng nói đại diện cho các giải pháp an toàn thực phẩm mang tầm toàn cầu. NIFC tham gia đóng góp chuyên môn sâu sắc tại Kỳ họp lần thứ 28 của Ủy ban Phòng Kiểm nghiệm Thực phẩm ASEAN (AFTLC) và trực tiếp thảo luận xây dựng tiêu chuẩn Codex CXS 234-1999 tại Kỳ họp CCMAS45 ở Hungary. NIFC đã đảm nhận cương vị Phó Chủ tọa điều hành Hội nghị Diễn đàn Hợp tác An toàn thực phẩm APEC lần thứ 12 tại Thượng Hải, đồng thời chủ động đề xuất dự án tăng cường dữ liệu đánh giá nguy cơ nhằm giảm thiểu rào cản thương mại. Vai trò điều phối quan trọng này không chỉ nâng cao vị thế ngoại giao khoa học của Việt Nam mà còn là bước chuẩn bị thực chất để NIFC thay mặt quốc gia đảm nhận cương vị Chủ tọa APEC FSCF vào năm 2027. NIFC cũng đã tham gia là thành viên chính thức của Diễn đàn Khoa học và An toàn thực phẩm và đã tham gia kỳ hợp thứ 7 tại Seoul, Hàn Quốc với nhiều nội dung quan trọng. Như vậy, từ một đơn vị kiểm nghiệm trong nước, NIFC đã vươn mình trở thành một mắt xích giải pháp quan trọng trong mạng lưới an toàn thực phẩm toàn cầu.

NIFC tham dự Kỳ họp lần thứ 28 của Ủy ban Phòng Kiểm nghiệm Thực phẩm ASEAN (The Asean Food Testing Laboratory Committee - AFTLC)

NIFC tham dự Kỳ họp lần thứ 45 của Ban kỹ thuật Codex về Phương pháp thử và Lấy mẫu (the 45th session of the Codex Committee on Methods of Analysis and Sampling - CCMAS)

NIFC gia tham dự Hội nghị lần thứ 12 của Diễn đàn Hợp tác An toàn thực phẩm, thuộc Diễn đàn Hợp tác Kinh tế Châu Á - Thái Bình Dương (the 12th FSCF APEC Conference)

Các thành viên tham gia Diễn đàn Khoa học và An toàn thực phẩm tại Hàn Quốc

Tháng hành động vì an toàn thực phẩm năm 2026 hướng tới mục tiêu tăng cường hơn nữa công tác bảo đảm an toàn thực phẩm, với chủ đề trọng tâm là “Bảo đảm an toàn thực phẩm, Phòng ngừa ngộ độc thực phẩm trong dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố”. Trước yêu cầu nghiêm túc về kiểm soát nguồn gốc nguyên liệu và phòng ngừa triệt để nguy cơ ngộ độc, NIFC luôn đồng hành cùng các cơ quan quản lý trong việc triển khai giám sát, hậu kiểm và đưa ra các cảnh báo chất lượng kịp thời dựa trên bằng chứng khoa học vững chắc. Sự phối hợp chặt chẽ giữa năng lực quản lý nhà nước và nền tảng công nghệ kiểm nghiệm hiện đại sẽ tạo nên lá chắn vững chắc, giúp nhận diện sớm các mối nguy thực phẩm và bảo vệ trọn vẹn sức khỏe cộng đồng.

Tiếp nối hành trình chuyển hóa gánh nặng thành giải pháp, từ ngày 15-16/10, NIFC sẽ tổ chức Hội nghị khoa học quốc tế Kiểm nghiệm thực phẩm (FCC 2026) với chủ đề “Kiểm soát an toàn thực phẩm thông minh hướng tới hài hòa quốc tế”. Sự kiện khoa học đỉnh cao này không chỉ là diễn đàn để các chuyên gia trong và ngoài nước chia sẻ các giải pháp kiểm soát và đảm bảo an toàn thực phẩm, mà còn là minh chứng rõ ràng cho tinh thần tiên phong của NIFC trong việc biến thông điệp “From burden to solutions - Safe food everywhere” thành hiện thực, vì một tương lai phát triển bền vững và sức khỏe cộng đồng.

Thực hiện: Nguyễn Tuấn Thành, Trung tâm đánh giá nguy cơ về an toàn thực phẩm.